Toplam yaşam öyküsü sayısı: 9139
Kullanıcı Girişi



Kategoriler
Yeni eklenenler
Popüler yaşam öyküleri

Ana sayfa - Kösem Sultan

Kösem Sultan


Share Paylaş


Tavsiye et


Meslek: Diğer

Kösem Sultan Yazıcıya Gönder
1589'da doğdu. Hayatının ilk yıllarına, kökenine ve nerede doğduğuna dair bilgi yoktur. I. Ahmed'in eşi, IV. Murad ve İbrahim'in annesidir. Otuz yıl boyunca Valide Sultan olarak yaşadı. Yirmi yıl boyunca 'naip' sıfatıyla Osmanlı Devleti'ni yönetti. Osmanlı Devleti'nde iki oğlunu tahta çıkarıp akabinde de torununun saltanatını gören tek Osmanlı sultanıdır. Osmanlı tarihinde katledilen tek valide sultan olma niteliğini de taşımaktadır.

Çocukluğundan sonra Bosna Beylerbeyi'nin sarayına girdi. Zamanla güzelliği ve zekâsıyla dikkat çekti. Bosna Beylerbeyi tarafından İstanbul'daki Darüssaade ağasına gönderildi. Kösem ismini aldı. I. Ahmed'in annesi Handan Valide Sultan tarafından seçildi ve Padişah'a sunuldu. Sultan Ahmed o zamanlar çocuk yaşta olduğundan, Valide Handan Sultan, devleti oğlu adına bizzat yönetmekteydi.

Mahfiruz ismindeki cariye, gözdesi olduğu I. Ahmed'den hamile kaldı. Yaklaşık dört ay sonra Kösem de hamile kaldı. Mahfiruz, Kasım 1604'te Şehzade Osman'ı doğurdu ve Baş Haseki oldu. Mart 1605'te de Kösem, Şehzade Mehmed'i doğurdu. Böylece Kösem de Haseki Sultan oldu. I. Ahmed'in erkek çocuklarından altı tanesini Kösem Sultan doğurdu ve böylelikle Saray'daki en nüfuzlu kadın konumuna yükseldi. Mahfiruz Sultan'ın 1620'deki ölümü de bunda etkili oldu. Mahfiruz Sultan'ın oğlu Şehzade Osman'ı Kösem Sultan büyüttü.

Kösem Sultan gücünü artırmak için kızları Ayşe, Gevherhan ve Fatma Sultan'ı güçlü olan paşalarla evlendirdi. Böylece Divan-ı Hümayun'da büyük bir nüfuz elde etti. Ayşe Sultan, Veziriazam Nasuh Paşa'yla; Fatma Sultan, Kaptan-ı Derya Hasan Paşa'yla; Gevherhan Sultan ise Öküz Kara Mehmed Paşa'yla evlendirildi. Kösem Sultan, Osmanlı Devleti'nde ekberiyet usulüne geçişin mümkün olduğu bir dönemde, son derece nüfuzlu bir haseki oldu.

I. Ahmed 22 Kasım 1617'de vefat etti. Böylelikle Kösem Sultan ikbalden düşerek Eski Saray'a yollandı. Padişah'ın genç yaşta vefatı, tahta kimin çıkacağı konusunda bir tartışma yarattı. Taht namzetleri Şehzade Mustafa ile Şehzade Osman'dı. Devlet erkânı, tahta, yaşça daha büyük olan Şehzade Mustafa'nın geçmesini uygun buldu. Evladının ölmesini istemeyen Kösem Sultan altınlar saçtırarak I. Mustafa'nın tahta geçmesi için tüm imkânları kullandı. Şehzade Mustafa tahta çıktı.

I. Mustafa'nın padişahlığı devlet içerisinde kabul görmemeye başladı; zira Padişah, yazılıp gönderilen emirleri başkasına yazdırmaktaydı. Üstelik eğitimi de eksik olduğundan, devlet işleriyle ilgilenmemekteydi. Nitekim tahta çıktıktan doksan altı gün sonra, Şubat 1618'de tahttan indirildi yerine, I. Ahmed'in Mahfiruz'dan olma oğlu Şehzade Osman, II. Osman olarak başa geçti.

Genç Osman, iktidarının üçüncü yılında, altı kardeşinden en büyüğü olan Mehmed'i boğdurdu. Oğlunun öldürülmesi sebebiyle Kösem Sultan, genç Padişah'a düşman oldu.

II. Osman'ın hedeflerinden biri, Mısır Ordusu'na benzer bir ordu kurmaktı. Bunun için tek çıkar yol, hacca gitmekti. Fakat Padişah, bu sırrı iyi saklayamadı. Otağın Üsküdar'a kurulacağı günden bir gün önce, Yeniçeriler, Süleymaniye'de toplandı, ayaklanarak Saray'a yürüdü ve bazı devlet adamlarını öldürdü. Genç Osman, yeniçeri ağalarını merhamete getirmeye çalıştı ancak başarılı olamadı. Nihayet yenilik taraftarı olmayanların tahrikleri neticesinde isyan eden Yeniçeriler, 19 Mayıs 1622'de II. Osman'ı tahttan indirdi. Genç Osman Yedikule Zindanları'nda boğduruldu. İsyancılar Şehzade Mustafa'yı tekrar tahta çıkardı.

II. Osman'ın öldürülmesi nedeniyle Anadolu'da ayaklanmalar çıktı. Tımarlı sipahiler, Aralık 1622'de ayaklandı. Divanhane önüne gelip gürültülü eylemlerde bulunarak II. Osman'ın katillerinin cezalandırılmasını istedi. II. Osman'ın katlinde rol oynayanlardan Derviş Paşa, Kalender Uğrusu ve Meydan Bey idam edildi. Padişah I. Mustafa, Kara Davut Paşa'yı azlettirip öldürtse de isyanlar durmadı.

I. Mustafa bir buçuk yıl daha hüküm sürdükten sonra akıl sağlığı bozuk olduğu için Eylül 1623'te tahttan indirildi. Yerine, Kösem Sultan'ın oğlu IV. Murad geçti. Böylelikle Kösem Sultan, Eski Saray'dan tekrar Topkapı Sarayı'na geldi. IV. Murad tahta on bir yaşında çıktığı için devleti Kösem Sultan idare etmeye başladı. Kösem Sultan'ın saltanatı, IV. Murad'ın idareyi tam olarak ele almasına kadar sürdü.

Kösem Sultan, oğulları ve torunu dönemlerinde, otuz yıla yakın, devletin fiilî ve idari gücünü bizzat elinde bulundurdu ve devlet üzerinde iktidar sahibi olmaya çalışan kişileri bertaraf etti. Fakat bu süre içinde devlet anarşiye ve büyük iç karışıklıklara sürüklendi. IV. Murad tahta geçmeden evvel son altı yılda üç kez cülus bahşişi de verildiğinden, hazine neredeyse tamamen boşaldı. Kösem Sultan akıllı hamleler yaparak birçok devlet adamını değiştirip tel bir kişinin devlet üzerine hâkim olmasını engelledi. Öyle ki, yaklaşık on senelik saltanatı boyunca sekiz veziriazam ve dokuz defterdar değiştirdi.

Kösem Sultan muhtaçlar için aşevleri açtı ve hayır kurumları yaptırdı. Borçları yüzünden hapishaneye düşen mahkûmların borçlarını ödeyip onları hür kıldı. Çeyizini düzdüğü fakir kızları evlendirdi.

Kösem Sultan, oğlu IV. Murad için kızlar da yetiştirdi. Şemsperi Haseki bunlardan biridir ve Kösem Sultan'ın kızı Ayşe Sultan'ın nedimesidir. Özel olarak yetiştirildi ve IV. Murad padişah olunca, Kösem tarafından hediye edildi.

IV. Murad 1640'ta öldü ve yerine, Kösem Sultan'ın diğer oğlu İbrahim çıktı. Böylelikle Kösem Sultan, bir oğlunu daha tahta çıkararak Valide Sultanlığa ve Saltanat Naipliğine devam etti.

Fakat Padişah İbrahim, şehzadeliği döneminde sürekli öldürülme korkusu yaşadığı için, psikolojisi bozuk bir şekilde tahta çıktı. Bu da Osmanlı'da bir yönetim boşluğu doğurdu. Payitahtta yeni çekişmeler baş gösterdi. Yönetmeye hevesli olan Kösem Sultan harekete geçerek devlet işlerinde aktif olarak görev almaya başladı. Fakat yetkilerini istediği gibi kullanamadı ve Saray'daki huzursuzluklar yüzünden endişeli zamanlar geçirmeye başladı.

Padişah İbrahim tahttan indirildi ve yerine, 1648'de' henüz yedi yaşında olan IV. Mehmed geçti. Yeni Padişah'ın validesi Turhan Sultan da, bir padişah annesi olarak devlet işlerine müdahale etmeye başladı.

Hazinedeki karışıklıklar sebebiyle alınan tedbirler, İstanbul'daki esnaf ve halkı ayaklandırdı. Saray'a yürüyen halk, ağaların idamını talep etti. Buna yanaşmayan Kösem Sultan, ağaları korudu. Böylelikle Kösem'in ağalar nezdinde itibarı arttı. Turhan Sultan ise boş durmadı ve Kösem Sultan aleyhine çalışmaya devam etti.

Kösem Sultan ve ekibi, Padişah'ı tahttan indirmeye ve Turhan Sultan'ı ortadan kaldırmaya karar verdi. Kösem Sultan, ocak ağalarına gizlice mektuplar gönderip Turhan Sultan'ı ve oğlunu öldürmeyi planladı. Fakat bu plan Turhan Sultan'ın kulağına gitti ve durum Kösem aleyhine döndü. Turhan Sultan Kösem'i öldürtmek üzere harekete geçti. Kösem Sultan haremdeki odaların birinde dolap üzerinde bulunup 2 Eylül 1651'de öldürüldü. Naaşı, I. Ahmed'in Sultan Ahmed Camii'nde yer alan türbesine gömüldü.