Toplam yaşam öyküsü sayısı: 9136
Kullanıcı Girişi



Kategoriler
Yeni eklenenler
Popüler yaşam öyküleri

Ana sayfa - Haccâc-ı Zalim

Haccâc-ı Zalim


Share Paylaş


Tavsiye et


Meslek: Valiler Tarihî kişilikler

Haccâc-ı Zalim Yazıcıya Gönder
Ebu Muhammed el-Haccâc b. Yusuf b. el-Hakem es-Sekafî, 661'de, Taif'te doğdu. Ailesi Sakif kabilesinin Ahlâf koluna mensuptur. Emevilere sadakatle bağlı olduğundan, 'Küleyb' (köpek yavrusu) lakabıyla tanındı.

Muaviye b. Ebu Süfyân'ın iktidarı ele geçirdiği yıllarda dünyaya geldi. Emevilere muhalif olan Abdullah b. Zübeyr, Hicaz'da halifeliğini ilan edince, Ümeyyeoğulları ile Sakifliler bölgeden ayrılmaya başladı. Haccâc babasıyla birlikte Taif'ten Dımaşk'a göç etti. Emevi saltanatı II. Muaviye'nin çok kısa süren halifeliğinin ardından, ailenin tüm mensupları ve Sakifliler'in ileri gelenleri, Cabiye'de toplanarak halifeliğe kimin getirileceğini ve ona kimin halef olacağını tartıştı. Yusuf b. Hakem ile oğlu Haccâc'ın da katıldığı bu toplantı sonunda, Ümeyyeoğulları'nın büyüğü Mervân b. Hakem'e biat edildi. İktidara gelen Mervân, Mısır'da oturan Sakifliler'in desteğini kazanmak için Yusuf b. Hakem ve Haccâc'la birlikte oraya gitti.

Haccâc, Mervân'ın ölümünden sonra, halife olan oğlu Abdülmelik tarafından, Abdullah b. Zübeyr'in kardeşi ve Basra Valisi Musab b. Zübeyr'e karşı düzenlenen sefere artçı birlikleri kumandanı olarak tayin edildi. Haccâc, bu tarihten sonra, Emevi devlet hayatında etkin bir şekilde rol almaya başladı. Musab'ın öldürülmesinden sonra, İbn Zübeyr'le mücadele için Hicaz'a gönderilen 2000 kişilik ordunun başına getirildi. Karargâhını doğum yeri olan Taif'te kuran Haccâc Mekke'ye giden yolları keserek şehre gıda sevkiyatını engelledi. Talep ettiği 5000 kişilik yardım ordusunun gelmesi ve Mekke'yi kuşatma izninin verilmesi üzerine şehri kuşattı. Altı buçuk aydan fazla süren kuşatma sonunda, Hicaz, Irak ve Mısır'da dokuz yıl hüküm süren ve Emevi Devleti'ni zora sokan Abdullah b. Zübeyr'in hilâfeti sonlandırıldı.

Haccâc bu başarısından sonra Hicaz, Yemen ve Yemâme valisi yapıldı. Üç yıl sonra Irak'a vali tayin edildi. Irak, Emevilere karşı isyan eden Haricîler'in Emevi ordularını yendiği ve Hz. Ali taraftarlarının da yöneticileri uğraştırdığı bir merkezdi. Haccâc Irak'ı çok sert tedbirler alarak idare etti. Emevilere muhalif olan her hareketi kanlı bir şekilde bastırdı. 697'de yetkileri daha da arttırıldı ve tüm doğu illerinin valisi oldu. Haccâc, Hâricîler'in İran'daki, Mutarrif b. Mugire'nin Medâin'deki, Şebîb b. Yezîd'in Musul'daki ve Abdurrahman b. Muhammed b. Eşas'ın Horasan'daki isyanlarını bastırdı. En ciddi problem, İbnü'l-Eşas'ın kendisine ve Emevi Devleti'ne karşı başlattığı isyan oldu.

Haccâc, Emevi ordusunun Horasan bölgesinde Türkler tarafından kılıçtan geçirilmesi üzerine, 20.000 kişilik bir orduyu Türkler'le savaşmak üzere yola çıkardı. Ancak kendisinden nefret eden ordu kumandanı İbnü'l-Eşas ve emrindeki ileri gelen askerlerle arasında anlaşmazlık çıktı. İbnü'l-Eşas görevden alınınca isyan etti. Irak ve Horasan'daki bazı şehirleri ele geçirdi ve buralara yönetici tayin etti. Fakat 701'de, Deyrülcemâcim ve Meskîn'de üst üste bozguna uğratıldı. Sığındığı yerde Haccâc'ın adamlarına teslim edildi, fakat teslim olmak yerine intihar etti.

Haccâc, Haziran 714'te Vâsıt şehrinde öldü.

Haccâc, Emevilerin muhaliflerine karşı çok sert ve acımasız davrandı. Aralarında Enes b. Mâlik'in de bulunduğu pek çok kişiye zulmetti. Muhaddis ve müfessir Said b. Cübeyr dâhil binlerce kişiyi öldürttü. Kendisine biat yemininden dönenleri mürted olarak damgaladı.

Haccâc Emevi ekonomisinin istikrara kavuşmasına yardım etti. Aşağı Fırat ve Dicle bölgesindeki toprakları sulayan eski kanalları onardı ve yeni kanallar açtırdı. Bataklıkları kurutup tarım arazisi hâline getirdi. Posta teşkilatını düzenledi. Tarımda üretimi artırmak için köyden kente göçü engelledi.