Toplam yaşam öyküsü sayısı: 9137
Kullanıcı Girişi



Kategoriler
Yeni eklenenler
Popüler yaşam öyküleri

Ana sayfa - Cengiz Han

Cengiz Han


Share Paylaş


Tavsiye et


Meslek: Hükümdarlar

Cengiz Han Yazıcıya Gönder
21 Ocak 1155'te doğdu. Deli-ün Boldok'ta doğdu. Babası Moğol Reisi Yesügay Bahadır, annesi Houlen Ece'dir. Doğum adı, 'demirci' anlamına gelen Timuçin'dir.

On üç yaşında babasını kaybetti. Babasına tabi olan kabileler Cengiz Han'ın ailesini terk etti. Aile yalnız kaldı. Bu sıkıntılı dönem yirmi yedi yıl sürdü. Cengiz Han ve ailesi balıkçılık ve avcılık yaparak geçindi. Cengiz Han Tayciyutlar, Merkitler ve diğer kabilelerle mücadeleye girişti. Bu mücadelesi ona tecrübe kazandırdı. 1195'te çok sayıda kabile Cengiz Han'a katıldı.

Cengiz Han 1197'de Merkitleri yendi. 1199'da Nayman Hakanı Buyruk Han'ı bozguna uğrattı. 1200'de Tayciyutlarla anlaşan kavimlerin üzerine yürüdü ve onları yenip kendisine tabi kıldı. 1201'de Cengiz Han'ın düşmanı olan Enkiras, Kurilas, Dörmen, Tatar, Katagin ve Salciyut kabileleri birleşti ve Cacirat ilinden Camoha Seçen'i büyük han ilan etti. Cengiz Han onların da üzerine yürüdü. Camoha ve müttefikleri yenildi. Cengiz Han 1202'de Tatar iline sefer düzenledi ve zafer kazandı. Büyük han ilan edilen Camoha-Seçen 1203'te Cengiz Han'a suikast düzenledi. Cengiz Han bunu önceden duyduğu için suikasttan kurtuldu.

Cengiz Han 1206'da, tüm bozkır hükümdarlarını hâkimiyeti altında topladı. Onon Irmağı kıyısında kurultay yapıldı ve Cengiz Han, 'cihan hükümdarı' anlamına gelen 'Cengiz' adını alarak kağan ilan edildi.

1207'de Tangutlar üzerine ikinci kez sefer yapıp ganimetle geri döndü. Aynı yıl içinde Kırgız hükümdarını, 1209'da Uygur İdikutu'nu, 1210'da Tangut hükümdarını, 1212-1214 arasında Hıtayları kendisine bağladı. 1217'de Kırgız ilini hâkimiyeti altına aldı. 1219'da tü ordusuyla birlikte Otrar'ı kuşattı. 1220'de Buhara'yı, Semerkant'ı, Tirmiz'i aldı. 1224'te Hârizmşah ülkesini tamamen hâkimiyeti altına aldı ve 1225'te Moğolistan'a döndü. Tangut'un başkentine bir sefer düzenlerken hastalandı ve Ağustos 1227'de öldü.

Cengiz Han yaşamı boyunca tüm kültürlere yabancı kaldığı ve devlet teşkilatında sadece Moğol gelenekleri hâkim olduğu için, hükümdarken kurduğu teşkilat ilkel kaldı ve ölümünden sonra ancak kırk yıl devam edebildi. Cengiz Han, İslam ülkeleri de dâhil olmak üzere, kendisine karşı çıkan herkesi, kabile ve şehirleriyle birlikte ortadan kaldırdı. Moğol askerleri, İslam devletlerinin merkezlerini tahrip etti. Camiler ahır olarak kullanıldı.

Askerî başarısının sebebi, örgütlenme yeteneği, disiplin, süratli hareket ve acımasızlıktı.

Cengiz Han'ın Cuci, Çağatay, Ögedey ve Tuluy adlı dört oğlu ile beş kızı oldu. Ölümünden sonra ülke, oğulları arasında bölüşüldü. Altın Orda Devleti'nin esasını teşkil eden Ak Orda, Batu Han tarafından kuruldu. Çağatay, kendi adıyla anılan bir devlet kurdu. Ögedey ise veliaht olup Moğol liderlerinin katıldığı kurultayda büyük han seçildi. Tuluy ise imparatorluğun merkezini teşkil eden Moğolistan'ın sahibi oldu.