Toplam yaşam öyküsü sayısı: 9136
Kullanıcı Girişi



Kategoriler
Yeni eklenenler
Popüler yaşam öyküleri

Ana sayfa - Moşe Dayan

Moşe Dayan


Share Paylaş


Tavsiye et


Meslek: Bakanlar

Moşe Dayan Yazıcıya Gönder
20 Mayıs 1915'te, Ukrayna'dan göçen Yahudi bir ailenin ikinci oğlu olarak, o zamanlar Osmanlı Devleti'nin egemenliğinde olan Filistin'deki Deganya Alef Kibutz'unda doğdu. Daha sonra ailesi, ilk moşav (tarım birliği ve kooperatif amacıyla inşa edilen yerleşim bölgesi) olan Nahalal'a yerleşti. Moşe Dayan burada tarım okuluna gitti. 14 yaşına geldiğinde ise Yahudi savunma gücü olan Haganah'a katıldı. Burada ise gerilla savaş taktiğini öğrendi.

Askerî hayatı, 1937'de, İngiliz Yüzbaşı Orde Wingate'ten öğrendiği gerilla savaşı yöntemleriyle, özel gece bölüklerinde başladı. Bu bölükler, İsrail'de ayaklanan Arap çetelerine karşı savaşan birliklerdi ve İsrail ordusunun önemli parçasını teşkil etmekteydi. 1936 ila 1939 yılları arasında Galile ve Jezreel Valley'de özel polis güçleri altında görev yaptı. 1939'da İngilizlerin Hagana'yı dağıtmasının ardından yakalanıp iki yıl hapse mahkûm edildi.

1941'de tahliye edildi. Suriye'yi bağımsızlaştıran güçleri olan İsrail komandolarını, Araplara ve Suriye'de bulunan Fransız kıtalarına karşı yönetti. Lübnan'la yapılan bir çatışmada sağ gözünü kaybetti. Protez göz kullanmaya çalıştı ama uyum sağlayamadı. Kaybettiği gözünü kapatmak için siyah bir bant taktı. Bu siyah koruyucu, zamanla, kendisini tanımlayan bir simge hâline geldi.

Dayan, Hagana'ya 1948'e kadar bilfiil hizmet etti. O yıl albaylığa yükseldi. İsrail Kurtuluş Savaşı sırasında Suriye sınırının Kudüs bölümünde komutanlık yaptı. 1953'te generalliğe yükseldi ve genelkurmay başkanı oldu. Yeni İsrail kuvvetlerini örgütledi. 1956'da Mısır'a karşı Sina'da açılan savaşı yönetti. İsrail birliklerinin 1956'da Süveyş Krizi'ndeki başarılarına katkısı nedeniyle ulusal kahraman ilan edildi.

Dayan, 1958'de askerliği bırakıp ikinci kariyeri olan politikaya yöneldi. Merkez sağ çizgisinde olan Mapai Partisi'ne katıldı (Mifleget Poalei Eretz Yisrael, İsrail Topraklarının İşçilerinin Partisi) ve 1964'e kadar Tarım Bakanı olarak çalıştı. 1965'te, Mapai Partisi'nden ayrılan bir grup tarafından kurulan Rafi (Reshimat Poalei Yisrael, İsrail'in İşçi Listesi) Partisi'ne katıldı. İsrail'in Arap komşularıyla yapılacak olan savaşın yaklaşması sebebiyle, Başbakan Levi Eshkol tarafından 1967'de Savunma Bakanı yapıldı ve Altı Gün Savaşı'nı Yitzhak Rabin'le beraber yönetti. Savaş sonrasında İsrailliler tarafından işgal edilen toprakların idareciliğini yaptı. Bu durum, Moşe Dayan'a 1970'lerin başında, İsrail'in dış politikasını yürütme konusunda ün kazandırdı. Fakat bu şöhret uzun sürmedi; çünkü Mısır ve Suriye 1973'te beklenmedik bir biçimde İsrail'e saldırdı. İsrail'in bu savaşa hazırlıksız yakalanması, Dayan'ın şöhretini söndürdü. Yitzhak Rabin 1974 seçimlerinde başbakan olunca, Dayan'ı kabineden attı. Sonraki hükûmet olan Menachem Begin Hükûmeti, Dayan'ı 1977'de Dışişleri Bakanlığına aldı.

Dayan, Arap milletleriyle barış sağlamak amacıyla birçok görüşme yaptı ve bu konuda atılacak adımlara liderlik etti. ABD Başkanı Jimmy Carter‘ın yardımlarıyla Dayan, Mısırlılar ile önce Leeds Castle'da, sonra Camp David'de bir araya geldi. Neticede 17 Eylül 1978'de Camp David Barış Antlaşması imzalandı.

Dayan 1979'da bu görevinden istifa etti. 1981'de ise Telem (Tenoa'a LeHithadshut Mamlakhtit, Ulusal Yenilik Hareketi) Partisi'ni kurdu. Bu parti 1981 seçimlerinde iki koltuk kazandı. Dayan bu seçimden kısa süre sonra kalp krizi geçirerek 16 Ekim 1981'de öldü.

Hayatı boyunca iki kez evlendi. İlk evliliğini Ruth Dayan'la 1935'te, ikinci evliliğini Rachel Korem'le 1973'te yaptı. Göz bandı 2005'te eBay'de 75.000 dolardan satışa çıkarıldı.