Toplam yaşam öyküsü sayısı: 8835
Kullanıcı Girişi



Kategoriler
Yeni eklenenler
Popüler yaşam öyküleri

Ana sayfa - Fuzulî

Fuzulî


Share Paylaş


Tavsiye et


Meslek: Yazarlar - Şairler

Fuzulî Yazıcıya Gönder
(? - 1556): Divan şairi. Asıl adı Muhammed'dir. Fuzûlî mahlâsıdır. Yaramaz, faydasız anlamına "fuzûl" ile fazlalık, faziletlilik anlamına fazl'ın çokluğu "fuzûl"den gelir. Bağdat ve civarında yetişti. Zamanının bütün ilimlerini öğrendi. Kanunî Sultan Süleyman Bağdat'ı fethedince (1534) ona kaside sundu. Osmanlı valilerinden Cafer Çelebi ile Ayas Paşa'dan yardım gördü. Bu yardımların yeterli ve devamlı olmadığı Fuzûlî'nin şiirlerinden anlaşılıyor. 1556'da çıkan taun salgınında Kerbelâ'da öldü.

Fuzulî Divan Edebiyatımızın en büyük şairi kabul edilir. Türkçe eserlerini Azerî şivesiyle yazdı. Arapça ve Farsça eserleri de vardır. Türk dilini ve edebiyatını bir bütün olarak görmüş, kendisinden önce gelen ve çağdaşı olan Türk şairlerinin eserlerini okuyup incelemiştir. En fazla Ali Şîr Nevâî'den etkilendi. Divan Edebiyatının ortak malzemesini (dil, şekil, mazmun vb.) kullanmakla birlikte şahsî üslûp sahibi olabilen ender şairlerimizdendir. Edebiyatımızın en lirik şairi olan Fuzûlî aşk, elem ve ayrılık temalarını işlemiştir. Mensur eserlerini de şiirleri gibi ustaca yazmıştır. Hemen her divan şairi ona nazîre yazmış, halk şairleri de onu üstad kabul etmişlerdir.

Eserleri: Türkçe Divan (K. Akyüz - S. Beken-S. Yüksel - M. Cumhur, 1958), Farsça Divan (Tercümesini A. N. Tarlan yayımladı, 1950; Ayrıca Divan'ın edisyon kritiği yapılarak Hasibe Mazıoğlu tarafından yayınlandı, 1962), Arapça Şiirleri (Hamid Araslı yayımladı; Bakû, 1958), Sâkînâme (Farsça, 318 beyitlik mesnevî. A. N. Tarlan'ın Farsça divan tercümesinde bu mesnevî de vardır), Hadîkatü's-Süedâ (Saadete ermişlerin bahçesi demektir. Hüseyin Vâiz'in Ravzatü'ş-Şühedâ isimli Farsça eserinin Türkçeye serbest tercümesidir. Kerbelâ olayı anlatılır. Selâhattin Güngör sadeleştirerek yayınladı, 1955. Şeyma Güngör'ün yayını: 1987), Beng ü Bâde (Mesnevî. Esrar ile şarap arasında geçen bir münazara ile II. Bayezid ve Şah İsmail arasındaki rekabet anlatılır. Necati Lugal ve Osman Reşel tarafından Almancaya çevrildi. Kemal Edip Kürkçüoğlu 1956'da Türkçe metnini yayımladı), Rind ü Zâhid, (K. E. Kürkçüoğlu yayınladı: 1956. Hüseyin Ayan'ın çevirisi: 1993), Sıhhat ü Maraz; Hüsn ü Aşk, Tercüme-i Hadîs-i Erbaîn (Türkçe, manzum; K. E. Kürkçüoğlu, 1951), Leylâ vü Mecnûn (Türkçe, mesnevî, türünün en güzel örneği. Yayınları: Necmettin Halil Onan, 1956; Hüseyin Ayan, 1981; Muhammed Nur Doğan, 1996), Matlau'l-İtikad fi Mârifeti'l-Mebde ve'l-Meâd (Esat Coşan ve Kemal Işık tercüme etti, 1962), Muamma Risâlesi (Türkçe ve Farsça muammalarından meydana gelmiş manzum bir eser. K. E. Kürkçüoğlu yayımladı: DTCF Dergisi, C. VII/I, 1949), Mektuplar (Fuzûlî'nin Celâlzâde Mustafa Çelebi, Ahmed Beğ, Ayas Paşa, Kadı Alâüddin ve Şehzâde Bayezid'e yazdığı mektuplar. İlk dördünü Abdülkadir Karahan, TDE Dergisi, C. II'de, sonuncunu da Hasibe Çatbaş Mazıoğlu, DTCF Dergisi, C. VI, 1948'de yayınladı. En meşhuru Celâlzâde Mustafa Çelebi'ye gönderilen ve Şikâyetnâme olarak bilinen mektuplardır.), Enîsü'l-Kalb (134 beyittir. İran şairlerinden Hakanî'nin Bahrü'l- Ebrâr'ına nazîre olarak yazılmıştır. Cafer Erkılıç (1944) ve Hasibe Mazıoğlu yayınladı: Farsça divanı içinde, 1962.)

Fuzulî kitapları