Toplam yaşam öyküsü sayısı: 8835
Kullanıcı Girişi



Kategoriler
Yeni eklenenler
Popüler yaşam öyküleri

Ana sayfa - Mustafa Âli

Mustafa Âli


Share Paylaş


Tavsiye et


Meslek: Yazarlar - Şairler

Mustafa Âli Yazıcıya Gönder
(1541-1600): Yazar, şair. Gelibolu'da doğdu. Medrese tahsili gördükten sonra ilk eseri Mihr ü Mah'ı sunduğu Şehzade Selim'e (II. Selim) divan kâtibi oldu. Şehzadenin eski lalası Mustafa Paşa ile Halep, Şam ve Mısır'ı dolaştı. III. Murad'ın yanında İstanbul'a, Ferhad Paşa'nın yanında Bosna'ya gitti. Lala Mustafa Paşa ile Gürcistan ve Şirvan seferlerine katıldı. Trabzon, Halep, Erzurum, Bağdat, Sivas gibi yerlerde değişik görevler üstlendi; defterdarlıklarda bulundu. Amasya ve Kayseri'de sancakbeyliği yaptı. Cidde sancakbeyi iken vefat etti.

Gelibolulu Âlî olarak da bilinen Âlî Mustafa, tarihçiliği ve edebî faaliyeti ile tanınmıştır. 60'a yakın manzum ve mensur eser yazdığını kendi verdiği bilgilerden öğreniyoruz. Şiirlerinde önce Çeşmî, sonra yükselme hırsının da etkisiyle Âlî mahlâsını kullanmıştır. Âlî, dört Türkçe, bir de Farsça divan bırakmakla beraber, şairliği nesirciliği kadar kuvvetli değildir. Âlî en fazla hamasî şiir yazan şairdir.

Tarihle ilgili eserleri: Nâdirü'l-Mehârib, Heft Meclis, Zübdetü't-Tevârih, Nusretnâme, Fursatnâme, Menâkıb-ı Hünerveran (İbnülemin Mahmud Kemal yayınladı, 1926), Mir'atü'l-Avâlim (Eksik yayını, 1287), Mirkatü'l-Cihâd, Künhü'l-Ahbar (Bu eser Âlî'nin en önemli ve en hacimli eseridir. Sade ve edebî bir dille yazılmıştır. Dört rükundan meydana gelen eserinde, kâinatın yaratılışından başlayarak İslâmî Arap tarihi, Türk, Moğol ve Osmanlı tarihi ile Osmanlı devlet adamı, âlim ve şairlerin biyografilerini verir. Konusu 1596 yılına kadar gelir.), Nushatü's-Selâtîn (Siyasetnâme türündedir, A. Tietze yayınladı: Ali's Counsel for Sultans of 1581, I-II, Wien, 1979, 1982), Mehâsinü'l-Âdâb (Mehmet Şeker yayınladı: "Âlî'nin Kavâidü'l-Mecâlis'i-Tahlil denemesi ve metin neşri", Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C. V., İzmir 1989, s. 288- 333). Mevâidü'n-Nefâis fı Kavaidi'l-Mecâlis (Tıpkıbasımı, 1956; yeni yayını: Mehmet Şeker, 1997), Hilyetü'r-Ricâl, Nevadirü'l-Hikem...

Şiirleri: Divan (Dört Türkçe, bir Farsça). Diğer eserleri: Mihr ü Mah, Tuhfetü'l-Uşşak, Mihr ü Vefa, Enisü'l-Kulüb, Riyazü's-Salihîn (Mehmet Arslan-İ. Hakkı Aksoyak yayınladı: Gelibolulu Ali, Riyâzü's Sâlihîn Mesnevisi, 1998), Sedef-i Sad-güher, Subhatü'l-Abdal, Kırk Hadis Tercümesi, Câmiu'l-Buhûr der Mecalis-i Sûr (Ali Öztekin yayınladı, 1996), Menşeü'l-inşâ.

Atsız'ın, Âlî'nin eserleri üzerine bibliyografik bir çalışması vardır: Âlî Bibliyografyası, 1968.

Cornell H. Fleischer'in incelemesi: Mustafa Âli-Bir Osmanlı Aydın ve Bürokratı (Çev. Ayla Ortaç), 1997.